شناخت مسجد جامع سمنان

مسجد در قرون اوليه هجري قمري بر روي خرابه هاي آتشکده اي ساساني احداث شده است.   آثار و بقاياي خشتي اين آتشکده در گمانه زني ها و حفاري هاي دهه پنجاه هجري شمسي به دست آمده است. اين بنا در دوره هاي مختلف تغييراتي کرده و قسمت هايي به آن الحاق شده است و در بناي کنوني آثاري از دوران مغولان و تيموريان ديده ميشود.

در حال حاضر بنای يک ايواني مسجد جامع سمنان در مرکز شهر در سمت شرقی خيابان امام خمينی ودر کنار بازار شيخ علاالدوله واقع شده است ومراکز ديگری نظير حمام حضرت و تکيه پهنه نيز در اطراف اين مجموعه قرار گرفته اند. بايد متذکر شد که از موقعيت محلي که مسجد جامع در آن مکان احداث شده است به خوبي به اهميت اين اثر پي مي بريم زيرا مسجد سمنان در مرکز شهر قرار گرفته و تقريباً راه اکثر محله‌هاي سمنان به اين مسجد ختم شده است .

راه دسترسی به داخل مسجد يکی از طريق خيابان اصلی (امام خمينی) و ديگری از طريق دربی در جبهه شرقی  (جلوخان) مسجد امکانپذير است که پس از عبور از يک هشتی با پشت بغلهای کاشيکاری شده به داخل حياط بنا راه پيدا   می کنيم.

مسجد جامع سمنان از نظر ساختماني در اختيار سازمان ميراث فرهنگي مي باشدکه تحت شماره 163 جزء آثار ملي به ثبت رسيده است. در دوره معاصر، بناي مسجد به همت انجمن آثار ملي ايران مرمت شده است که از جمله کارهاي مرمتي اين دوره مي توان به اين ها اشاره کرد: تعمير و نماسازي شبستان شمال غربي، برداشتن اندود گچ از نماي ايوان مسجد و بازسازي آن به صورت اولکه در قسمت دوره های مرمتی به شرح مفصل آن می پردازيم.

مسجد جامع سمنان مورد بازديد ناصرالدين شاه نيز قرار گرفته منشي او در اين ارتباط چنين مي نويسد : به اتفاق ايشان (ناصرالدين شاه) مسجد جامع را نيز ملاحظه فرموده حکم به تعميرات آنجا فرمودند ... و اين مسجد که محتاج به تعمير کلي است مناره بلند دارد و وضع او به وضع مساجد اهل سنت شبيه است وقف نامه اين مسجد که دو محکوک به ديوار نصب است تاريخ بناي مسجد را معلوم مي کند که در سنه هزار و يکصد و سيزده بنا شده است. به طور کلي بايد بگوئيم که اجزاي کنوني مسجد جامع سمنان را ايوان مقصوره، شبستان و صحن تشکيل مي‌دهد.

   سلام خدمت شما بازدیدکننده محترم صفحات جدیدی به وبلاگ اضافه شد میتونید استفاده کنید

با عضویت در سایت هم میتونید از مطالب مخصوص اعضا استفاده کنید

هتل

طراحی هتل امروزه برای خود تخصصی ویژه به حساب می آید ، چرا که هتل جزو طراحی های پیچیده محسوب می شود ، علاوه بر آن موضوعی اقتصادی است که طراحی آن در جلب مشتری ، یکی از مهمترین نقش ها را ایفا می کند.

امروزه در جهان علاوه بر رعایت ضوابط طراحی هتل ، ابتکارات جالبی برای جذابیت هتل به کارمی برند تا هتل آنها از دیگر هتل ها متمایز بوده و مشتریان بیشتری را به سمت خود جلب کند.

برای مثال : به تازگی در شهر کایزرسلاترن آلمان ، زندان معروف آلکاتراس رابه هتل تبدیل کرده اند ، و برای جذابیت چندی از اتاق های هتل را به صورت زندان نگه داشته اند تا ، اگر کسی تمایل داشت بتواند شبی احساس یک زندانی را تجربه کند. در این هتل با میله های پنجره ها و سیم خاردارهای بالای هتل ، نمایی از یک زندان را به ما نشان می دهند ، بلکه بر جذابیت های هتل افزوده تا در جلب مشتریان موفق شوند.

برای طراحی یک هتل ، باید علاوه بر اطلاع از فضاهای مورد نیاز ، نکات بسیار زیادی را مد نظر قرار داد ، چرا که هرکدام از فضاها ضوابط خاص خود را دارند و در طراحی هتل و جانمایی باید به نکات بسیار زیادی توجه داشت که موجب کارآمدی و از همه مهمتر سبب هزینه کمتری برای هتلدار گردد.

 فضاهای مورد نیاز برای هتل های معمولی :

* پذیرش و پیشخوان : که باید نزدیک به ورودی و در دسترس باشد و وظیفه راهنمایی و پذیرش میهمانان هتل را بر عهده دارد.

* انبار چمدانها : که این فضاهم باید ارتباط بسیار مناسبی با ورودی داشته باشد.

* لابی : لابی هتل معرف شخصیت و تقریبا یکی از مهمترین و تاثیرگذارترین فضاهای هتل یا به عبارتی ویترین هتل است ، که بیشترین هزینه ها را معمولا در این فضا انجام می دهند. واحدهای تجاری ، فضاهای تفریحی و رستوران های هتل ارتباط مستقیمی با لابی دارند ، چرا که لابی مورد توجه است و این ارتباط مستقیم می تواند در جذب مسافران ، به آنها کمک کند. زیرا که همه اینها بازوهای اقتصادی و مخصوصا در شرایط فعلی ایران موجب ادامه زندگی هتل میگردند.

* قسمت اداری هتل : شامل : تلفنخانه ، رزرواسیون ، حسابداری ، مدیریت ، حراست و استراحت کارکنان می باشد .

* نمازخانه : که معمولا در طبقه همکف هتل است و باید دسترسی مطلوبی به لابی و سرویسها داشته باشد.

* سرویس : علاوه بر سرویس هایی که در اتاق های هتل است ، معمولا سرویس عمومی مجزای زنانه و مردانه در هر طبقه قرار می دهند.

* مرکز تفریحی و ورزشی : برای کودکان و بزرگسالان که باید ارتباط خوبی با لابی داشته باشد.

* سالن برگزای جلسات : که بسته به بزرگی هتل می تواند کوچک و بزرگ باشد و باید ازتباط خوبی با لابی و … داشته باشد.

* کافی نت : که امروزه در هتلها بسیار لازم و ضروریست و این قسمت هم باید ارتباط خوبی با لابی داشته باشد.

* رستوران ها و کافی شاپ های هتل که بسته به بزرگی هتل می تواند متعدد و متنوع باشد ، چرا که یک هتل باید پاسخگوی نیاز همه سلیقه ها باشد. در پلان باید یکی از بهترین نقاط مرتبط با لابی را به رستوران اختصاص داد.

* آشپزخانه رستوران : شامل قسمتهای : شستشو ، پخت و پز ، آماده سازی مواد اولیه ، سردخانه بالای صفر و زیر صفر درجه سانتیگراد.

* انبار

* بارانداز

* نگهبانی

* غذاخوری کارکنان

* فضاهای تاسیساتی

* اتاق تعمیرات و نگهداری

* رختشویخانه

* خانه داری

* اتاق ها : فضاهای اقامتی هتل که شامل اتاقها و سوئیت های معمولی و ویژه می باشد باید از هر گونه فضاهای خدماتی و جانبی هتل دور بوده و موجب راحتی و آرامش میهمانان هتل را در آنها فراهم کرد.

و تنها بخش خدماتی که در بین اتاقها وجود دارد ، بخش خانه داری است که وظیفه سرویس دهی به تعداد مشخصی اتاق را بر عهده دارد و دارای راه پله و آسانسور مجزا از میهمانان است ؛ به طوری که خدمات دهی و نظافت ، کاملا به دور از چشم مسافران انجام گیرد.

بسیاری از شرکت های گرداننده هتل معتقدند که اتاقهای خواب و دستشویی و سرویس آنها ، تاثیر به یاد ماندنی تری نسبت به هر یک از فضاخهای هتل بر میهمانان هتل می گذارد.

يک ساختار کششي تنها ترکيبي از عناصر کششي است، نه خمشي و نه فشاري. ساختار کششي نبايد با ساختارهاي تنسگريتي که ساختاري فرمال با هر دوعنصر فشاري و کششي است اشتباه گردد.
اغلب ساختارهاي کششي با عناصري فشاري يا خمشي از قبيل ميله ها، حلقه هاي فشاري به همراه تيرها نگهداري مي شوند. در اين ميان ساختارهاي غشايي، جايگاه ويژه اي دارند که اغلب به عنوان پوشش استفاده شده و در فواصل بزرگ مي توانند اقتصادي و جذاب باشند.
اولين معماري دنياي کششي پوسته اي فولادي بود که توسط ولادیمیر شوخوف (در طول ساختمان) Nizhny Novgorod استفاده گرديد. مهندس روس، ولادیمیر شوخوف يکي از اولين مهندساني بود که محاسبات کاربردي از تنشها و تغيير شکلهاي ساختارهاي کششي، پوسته ها و غشاها را توسعه داد. شوخوف با هشت ساختار کششي و غرفه هاي نمايشگاهي ساختارهاي پوسته اي سبک براي نمایشگاه Nizhny Novgorod در 1896، غشايي به مساحت 27000 متر مربع طراحي کرد.
آنتونيو گائودي از مفهوم خلق معکوس يک ساختار فقط فشاري براي کليساي کولونیا گوئل استفاده کرد. او يک مدل کششي معلق کليسا را با محاسبه نيروهاي فشاري و با تعيين آزمايش ژئومتري يک قوس خلق نمود.
بعدها، کانسپتي توسط معمار و مهندس آلماني فری اتو معرفي شد، کسي که نخستين بار در ساختمان کلاه فرنگي آلمان اکسپو 67 مونترال استفاده کرد. اتو سپس ايده اي براي سقف استاديوم المپيک 1972 مونيخ ارائه داد. فرم ساختاري که به طور گسترده در ساختارهاي بزرگ اواخر قرن بيستم، جاييکه طناب هاي نگهدارنده بيشترين کشش را به پارچه ها داده و آن را مجبور به تحمل بارهاي مقاوم مي کنند، به کار گرفته شد.

از سال1960 ساختارهاي کششي توسط طراحان و معماراني از قبيل اوو آروپ ، بارو هاپولد، والتر برد، فری اتو، ایرو سارینین، هورست برگر و ديگران حمايت شدند.

سیستم های غشایی
نزديک به چند دهه است که سيستم سازه هاي کششي يا غشايي بدلیل ویژگیهای منحصر بفرد خود در صنعت ساختمان مورد توجه قرار گرفته است.
اين سازه ها مي توانند به عنوان پوششي براي بناها، زمينهاي بازي، باغها، تراسها، پارکينگ ها و ... و يا با نورپردازي خلاقانه به عنوان يک فضاي شهري مطلوب و شاخص جلوه کنند.
مصالح مورد استفاده در اين نوع سازه ها (عموما پارچه ای) چه از نظر زيبايي شناسي و چه از نظر عملکرد با کليه مصالح متعارف و متداول در صنعت ساختمان متفاوت مي باشند.
سازه هاي کششي به خاطر خواص فيزيکي و شکل هندسي شان نیز از ديگر سازه ها متمايزند و مي توانند به عنوان سازه هاي دائم، موقت يا با قابليت جابجايي استفاده شوند.
اين سازه ها نه تنها سبک، بلکه زيبا، نيمه شفاف و همچنين داراي طول عمر زياد و گاهي نيز اقتصادي مي باشند.

               
 

معماري پارچه اي
استاديوم ها، سکوها، مراکز خريد، بهارخواب ها، پياده روها، سقف پارکينگ ها و ... همگي مي توانند با غشاهاي ترکيبي و ساختارهاي پارچه اي با زيرساختارهايي سبک، آزادي عمل فراوان، اطمينان بخشي مورد قبول و پايايي فوق العاده طراحي شوند. بطوريکه در تمام دنيا غيرمنتظره ترين و جاه طلبانه ترين پروژه ها با استفاده از ويژگي سبکی و انحناپذيري اين مصالح قابل ساخت مي باشند. امروزه می توان ادعا نمود که در طول بيش از ده سال تجربه، نسل جديد غشاها استحکام بيشتر و طول عمر بالاتري را ارائه مي دهند. تمامي اين فاکتورها فرصت کافي در جهت خلق يک نتيجه نهايي واقعي را عرضه می کنند؛ بطوريکه معماري معاصر بطور بارز با سيستم هاي غشايي خمش پذير و انعطاف پذير کار مي کند.

 اطلاعاتی در مورد مسجد تاریخانه دامغان

منبع سایت معماران

اين بنا در جنوب شرقي دامغان واقع گرديده و يكي از كهن ترين بهترين نمونه هاي مساجد اوليه در ايران است . عناصر تشكيل دهنده اين مسجد عبارت از يك حياط مربع است كه در سمت قبله ‚ يك تالار ستوندار و در سه قسمت ديگر آن ‚ يك رديف رواق ساخته شده است . تالار ستوندار داراي هفت ناو طولي در جهت قبله و سه ناو عرضي است ‚ به نحوي كه ناو وسطي كه شامل محراب و منبر است ‚ عريض تر از ناوهاي طرفين خود است كه بيانگر مراحل اوليه شكل گيري ايوان در مساجد شبستاني ايران است اين مسجد در وسط داراي صحن بازي به ابعاد 26/72 متر طول و 25/72متر عرض است كه دورتادور آن را فضاهاي طاقداري فرا گرفته است ‚ بدين ترتيب كه 22 دهنه طاق بدين صحن باز مي شود . ورودي اين مسجد ‚ از جناح طولي شرق است .

 پوشش مسجد ‚ با طاق هاي گهواره اي بر روي قوس ها و ستون هاي مستحكم صورت گرفته است . امروزه طاق هاي گهواره اي مسجد فرو ريخته اند ‚ ولي در فرم اصلي قابل مقايسه با طاق هاي گهواره اي مسجد جامع فهرج بوده اند . براي نگهداري طاق ها ‚ ستون هاي عظيمي از آجر بر پا شده كه توسط قوس هايي به همديگر و به ديوار وصل شده اند . بر روي اين قوس ها نيز ديواري به بلندي يك متر ساخته و سپس طاق گهواره اي را بر آن سوار كرده اند . قوس هاي بالاي ستون ها با فرم بيضي از آجر ساخته و در بالا به آرامي شكسته شده اند . جهت حفظ تعادل و اتصال محكم قوس ها به ستون و ديوار ‚ از قطعات چوب استفاده شده است . دهانه طاقي كه در مركز رواق سمت قبله قرار مي گرفته ‚ از دهانه هاي ديگر عريض تر و بلندتر ساخته شده است . بدين ترتيب ‚ علاوه بر سنت معماري دوره ساساني ‚ به مركز - جايي كه محراب و منبر در آن قرار دارد - اهميت خاصي داده شده است ستون هاي اين مسجد ‚ مدور به قطر 160 سانتي متر و محيط 4/90 تا 4/97 متراست و ارتفاعش از سطح زمين تا محلي كه طاق بر آن متكي است ‚ 284 سانتي متر و تا پشت بام ‚ 6 متر تمام شده است . هر ضلع از آجرهاي مربع اين ستون ها 34 و ضخامت آنها 7/5 سانتي متر است كه متناوبا - به پيروي از آجر چيني دوره اشكاني و ساساني - افقي و عمودي روي هم چيده شده اند . همچنين اين ستونها كاملا قابل مقايسه با ستون هايي است كه در تپه حصار دامغان ‚ از يك كاخ ساساني خاكبرداري شده است .

قسمت پايين بعضي از ستون ها ( در كاخ ساساني ) كه از آجرهاي مربع (35*35*8 سانتي متر ) ساخته شده ‚ نشان مي دهد كه آجرها متناوبا عمودي و افقي به قطر 1/79 متر روي هم قرار گرفته اند و با دقت در ابعاد ‚ اندك تفاوتي بين اين دو بنا به نظر مي رسد ‚ از جمله اينكه قطر ستون هاي تاريخانه كه با اندود نازكي پوشيده شده ‚ 1/60 متر است ‚ كه اگر تزيين نسبتا ضخيم ستون هاي كاخ دامغان را در نظر بگيريم ‚ هر دو مساوي خواهد بود . در بخش غربي مسجد ‚ بناهاي وابسته اي وجود داشته كه امروزه كاملا از بين رفته اند . از جمله اين بقايا مي توان به يك مناره با مقطع چهار گوش اشاره كرد كه در كنار مسجد بوده و 6/5 متر مربع وسعت داشته است . در كنار اين مناره ‚ در دوره سلجوقي ‚ مناره دايره شكل ديگري ساخته شده كه داراي كتيبه اي به خط كوفي مشتمل بر آيات قرآني ‚ نام باني - بختيار ‚ فرزند محمد - و تاريخ 420 ه . ق است . ارتفاع كنوني اين مناره ‚ 26 متر است و 86 پله دارد . محبط آن در پايين ‚ 13 متر است كه به تدريج از آن كاسته مي شود و در بالا به 6/8 متر مي رسد . آجرهايي كه در ساختمان اين منار به كار رفته ‚ 4 تا 4/5 سانتي متر قطر و 22 سانتي متر طول و عرض دارند و آجرهايي كه در تزيينات خارجي مصرف شده ‚ به طول و عرض 17 يا 17/5 و ضخامت 3/5 سانتي متر است مسجد تاريخانه دامغان ‚ جز اولين مساجد ايران است كه در آن مناره ساخته شده است . ساخت اين مناره مي تواند به تاثير از مناره مساجد عراق باشد ‚ هر چند ممكن است آنها خود متاثر از معماري دوره ساساني باشند . صحن مركزي اين مسجد ‚ سنگ فرش يا آجر فرش نشده و تنها با ماده اي آهكي يا گچي پوشيده و كوبيده شده است . اين صحن با هيچ پله اي ‚ از صفه هاي طاقدار جانبي متمايز نمي شود و اين ‚ از ويژگي ها و سادگي اين مسجد است .

در اين مسجد ‚ از خشت و اجر در كنار هم استفاده شده است . از آجر براي قوس ها و ستون ها ‚ و از خشت براي ساخت ديگر قسمت هاي مسجد استفاده شده و همچنين در قوس هاي مسجد ‚ چوب براي استحكام و اتصال ‚ و گچ براي اندود سطوح مختلف به كار رفته است در خصوص تاريخ گذاري اين مسجد ‚ توافق نظر وجود دارد و همگي آن را به اواسط قرن دوم هجري منتسب مي رسازند . آرتور پوپ ‚ ساخت اين مسجد را به سال هاي بين 130 تا 170 هجري ( 750-786 م ) منتسب مي كند ‚ محمد كريم پير نيا آن را به سال 160 هجري و ديگر محققان ‚ به اواسط قرن دوم هجري متعلق مي دانند

خانه طباطبایی ها - کاشان

اين خانه مشتمل بر چهار صحن و حياط می باشد که حياط مرکزی متعلق به قسمت بيرونی و دو حياط متعلق به اندرونی و يک حياط متعلق به خدمه بوده است.قسمت اندرونی: شامل اتاق پنج دری ساده در مرکز و دو حياط در دو طرف آن و دارای سرداب هايی که بادگير ها هوارا در آن جريان می دهند که اين قسمت محل سکونت خانواده مرحوم طباطبايی بوده است .  حياط ضلع شمال غربی بزرگتر و تعداد اتاق های آن بيشتر می باشد و دارای سرسرای پذيرايی مجزايی است. در زير قسمت اندرونی مخصوصاً اتاق مرکزی ، سرداب بزرگی قرار دارد که دارای مشخصات منحصر به فرد خود است و به علل مختلف از جمله : وجود بادگير ،سقف ضربی ، نوع مصالح به کار رفته در بدنه ، دو جداره بودن بدنه ،وجود حوضی که قبلاً در مرکز سرداب بوده، اختلاف ارتفاع با سطح کوچه حدود 8 تا 10 متر ، نسيم خنکی که از سطح حوض حياط مرکزی وارد زير زمين می شود ؛ همه اين عوامل باعث شده تا به خصوص در فصل تابستان 15 تا 20 درجه اختلاف دما بين زيرزمين و بيرون آن مشاهده شود. قسمت بيرونی: شامل تالار بزرگ (اتاق شاه نشين) در مرکز با نورگيرها و پنجره های مشبک رنگی و پنجره های کناری دو جداره که عمودی باز و بسته می شود . اين اتاق دارای تزيينات نقاشی و آيينه کاری و گچ بری های جالب از جمله پنجره های مشبک گچی است که همچون پارچه توری ظريفی به نظر می رسد . در دو طرف اتاق شاه نشين اتاق های گوشواره بنا شده است در جلوی اتاق شاه نشين ، ايوانی با آيينه کاری و گچبری های جالب ديده می شود. در طرفين تالار بزرگ دو حياط خلوت و نور گير به صورت قرينه يکديگر احداث شده است که دارای تابلو های بديع نقاشی می باشند و از نفايس آثار هنری اين ديار به شمار می آيند. اسناد و قراين نشان می دهد که هنرمند بزرگ و نقاشباشی در بار ناصرالدين شاه قاجار يعنی ميرزاابوالحسن غفاری کاشانی ملقب به صنيع الملک با مالک خانه دوستی نزديک و مراوده خانوادگی داشته است لذا به احترام دوستی که با مرحوم طباطبايی داشته در اجرای گچ بری ها و ترسيم نقاشی های اين خانه نظارت داشته است. و اين مطلب ارزش و اعتبار تزيينات خانه طباطبايي را بسيار افزايش می دهد. حياط خدمه: شامل اتاق های خدمه ، زيرزمين خدمه، آشپزخانه و اصطبل زمستانی و تابستانی می باشد که تعدادی از اتاقهای خدمه از بين رفته است .آب خانه از دو رشته قنات دولت آبادی و نصرآبادی تأمين می گرديد است . خانه طباطبايی دارای 5 درب ورودی می باشد که ورودی اصلی به دو ورودی اندرونی و بيرونی در قسمت هشتی تقسيم می گردد. علت پيچ و خم های راهرو های ورودی جهت شکستن اختلاف ارتفاع و نداشتن ديد مستقيم است.

لازم به توضيح است که خانه مسکونی وزادگاه شادروان "سپيده کاشانی" – شاعر بزرگ معاصر – نيز در مجاورت خانه تاريخی طباطبايي و در جنوب آن قرار دارد.

منتظر عکسها هم باشید.

منبع سايت معماران